เงินสะดุด ชีวิตสะเทือน ปัญหาเรื่องเงินในครอบครัวแก้ยังไง?

บ้านไหน ๆ ก็มีเรื่องเงินเป็นหนึ่งในประเด็นที่คุยกันยากที่สุด ปัญหาเรื่องเงินในครอบครัวบางทีเริ่มจากเรื่องเล็ก ๆ อย่าง รายจ่ายไม่บาลานซ์ รายได้ไม่พอเก็บ แต่ถ้าปล่อยสะสมไปนาน ๆ มันอาจกลายเป็นบ่อเกิดของความเครียด ซึ่งอาจสะเทือนถึงความสัมพันธ์ในครอบครัวได้เลย เพราะเรื่องเงินเกี่ยวพันกับทั้งเป้าหมายชีวิต ความมั่นคง ไปจนถึงความสบายใจในแต่ละวันเลยทีเดียว

แต่ไม่ต้องกังวลไป ในบทความนี้ เหมียวจะพาไปคลายปมปัญหาเรื่องเงินในครอบครัว แชร์วิธีเปิดใจคุยกันเรื่องเงินในบ้าน และแนวทางบริหารจัดการเงินให้ครอบครัวและเสาหลักของครอบครัวกลับมาเดินหน้าต่อแบบไม่สะดุดอีกต่อไป

ปัญหาเรื่องเงิน มีอะไรบ้าง? สาเหตุหลักของปัญหาเรื่องเงินในครอบครัว

ปัญหาเรื่องเงินในครอบครัว มักเริ่มต้นจากการไม่ได้วางแผนการเงินครอบครัวให้ชัดเจนตั้งแต่แรก อาจเริ่มตั้งแต่ไม่รู้และไม่ได้วางแผนว่าเลี้ยงลูก 1 คนใช้เงินเท่าไหร่ ประกอบกับหลายบ้านใช้จ่ายตามความเคยชิน รายได้เข้ามาเท่าไหร่ก็ใช้ไปจนหมด ทำให้ไม่มีเงินออมสำรองเป็นเงินกองกลางครอบครัวไว้เผื่อเหตุการณ์ไม่คาดฝัน เช่น ถ้าตกงานก็จะไม่เครียดว่าตกงานไม่มีเงินทําไงดี เพราะมีเงินสำรอง

นอกจากนี้ การตั้งเป้าหมายหรือมีความคาดหวังในการใช้เงินที่แตกต่างกันทำให้สมาชิกในบ้านมีความคิดเห็นที่ไม่ตรงกัน และนำไปสู่ความตึงเครียดภายในครอบครัวได้

ต้นเหตุทั้งหมดนี้เอง ทำให้เกิดปัญหาเรื่องเงินในครอบครัวที่พี่ ๆ หลายคนมักพบเจอในบ้านอยู่บ่อย ๆ ไม่ว่าจะเป็น

• รายจ่ายในบ้านพุ่งสูงเกินรายได้รวมกันทั้งหมด ทั้งค่าน้ำค่าไฟ ค่าซ่อมแซมบ้าน และค่าอาหารที่สูงขึ้นเรื่อย ๆ ตามภาวะเศรษฐกิจ

• ภาระหนี้สินที่เพิ่มขึ้น เช่น บัตรเครดิต สินเชื่อส่วนบุคคล หรือสินเชื่อรถยนต์ ที่ต้องจ่ายดอกเบี้ยต่อเนื่องทุกเดือน

• ค่ารักษาพยาบาลยามเจ็บป่วยกะทันหันหรือเกิดเหตุไม่คาดฝัน ซึ่งมักทำให้การเงินของหลาย ๆ ครอบครัวสะดุด หากไม่มีเงินออมสำรองไว้ก่อน

• ค่าการศึกษาของลูก ๆ ไม่ว่าจะเป็นค่าเทอม ค่าชุดนักเรียน ค่าเรียนพิเศษ หรือค่ากิจกรรมเสริมนอกเวลา

• ค่าใช้จ่ายตามไลฟ์สไตล์ที่อาจเกินกำลัง เช่น กินข้าวนอกบ้าน ออกทริปครอบครัว หรือช้อปปิ้ง ซึ่งอาจสะสมเป็นเงินก้อนใหญ่ที่เกินงบไปแบบไม่รู้ตัว

ปัญหาเรื่องเงินในครอบครัวมักเกิดจากการวางแผนการเงินที่ไม่รัดกุม ทำให้เกิดรายจ่ายเกินรายได้ตามด้วยหนี้สินที่มากขึ้น นอกจากนี้การขาดเงินออมฉุกเฉิน และการไม่ตั้งเป้าหมายการเงินร่วมกันในครอบครัวก็ยังมีส่วนด้วย

ทำไมปัญหาเรื่องเงินในครอบครัวถึงแก้ได้ยาก?

แม้หลายครอบครัวจะมองเห็นปัญหาแล้ว แต่กลับรับมือหรือแก้ไขได้ยาก เพราะขาดความรู้พื้นฐานการเงินด้านการวางแผนการเงินที่เหมาะสม ไม่สามารถจัดสรรรายรับรายจ่ายได้อย่างเป็นระบบ และไม่มีวินัยทางการเงินเพียงพอ รวมไปถึงความเครียดจากการรับผิดชอบภาระค่าใช้จ่ายที่หนักอึ้ง อาจทำให้หลายคนไม่กล้าพูดถึงเรื่องเงิน จนปัญหาด้านการเงินในครอบครัวไม่ได้รับการแก้ไข และยิ่งสะสมจนบานปลาย ยากที่จะแก้ไขในภายหลังนั่นเอง

ปัญหาด้านการเงินในครอบครัว ส่งผลกระทบกับอะไรบ้าง?

ปัญหาด้านการเงินในครอบครัวไม่ใช่แค่เรื่องตัวเลขในบัญชี แต่เป็นเรื่องใหญ่ที่ส่งผลกระทบไปถึงชีวิตประจำวัน ความสัมพันธ์ และสุขภาพจิตของทุกคนในบ้านของพี่ ๆ เลยทีเดียว

เมื่อเจาะลึกถึงปัญหาเรื่องเงินในครอบครัวลงไปจะพบว่า ครอบครัวที่ประสบกับปัญหาเงินไม่พอใช้ ประกอบกับมีค่าใช้จ่ายและหนี้สินที่ต้องรับมืออย่างหนัก ทำให้เกิดความกังวลและความเครียดอย่างรุนแรง กลายเป็นต้นเหตุที่ทำให้คู่รัก พ่อแม่ รวมไปถึงญาติพี่น้องของพี่ทะเลาะกันอยู่บ่อย ๆ

จากนั้นนำไปสู่ผลกระทบด้านความสัมพันธ์ของคนในครอบครัวที่เริ่มเปราะบางลง เกิดความไม่ไว้วางใจระหว่างกัน โดยเฉพาะปัญหาเรื่องเงินในชีวิตคู่ที่หากไม่รีบแก้ไขโดยด่วน อาจทำให้สถานการณ์ตึงเครียดมากขึ้น โอกาสที่คู่รักแตกแยก บอกเลิกในความสัมพันธ์ หรือถึงขั้นหย่าร้างกันได้เลย

เมื่อความสัมพันธ์ในครอบครัวถึงขั้นแตกหัก ความเครียดที่สะสมมาอย่างหนักก็จะกระทบต่อสุขภาพกายเช่น นอนไม่หลับ อ่อนเพลีย ปวดหัว หัวใจเต้นแรง เป็นต้น รวมถึงสุขภาพจิตด้วยเช่นกัน ทั้งความวิตกกังวล และอาจพัฒนากลายเป็นโรคซึมเศร้าในที่สุด

นอกจากนี้ ปัญหาการเงินในครอบครัวยังส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตของลูก ๆ อีกด้วยนะ เพราะเมื่อครอบครัวมีเงินน้อย อาจทำให้ลูก ๆ ไม่สามารถเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพได้ อีกทั้งยังไม่มีเงินซื้อสินค้าหรือบริการที่ช่วยให้ลูกมีชีวิตที่ดีขึ้น เช่น เสื้อผ้า อินเทอร์เน็ต โทรศัพท์มือถือ อุปกรณ์การเรียน และอื่น ๆ ที่จำเป็น ผลที่ตามมาจะทำให้ลูกรู้สึกอับอาย และโดนกีดกันจากกลุ่มเพื่อนในสังคมของพวกเขาเองได้

ผลกระทบจากปัญหาการเงินในชีวิตคู่ รวมถึงครอบครัวที่มีลูกแล้วนั้น จำเป็นต้องเปิดใจพูดคุยกันอย่างเปิดเผย พ่อแม่ต้องเริ่มสอนลูกเรื่องการเงิน เพื่อหยุดปัญหาเรื่องเงินนี้ให้หมดไป ด้วยเหตุผลสำคัญตามด้านล่างนี้

เรื่องเงินกับชีวิตคู่ ทำไมต้องพูดคุยกัน

เพราะเงินเป็นเรื่องละเอียดอ่อนที่เชื่อมโยงกับความรู้สึก ความคาดหวัง และเป้าหมายในชีวิตคู่ ถ้าไม่คุยกันให้เข้าใจ อาจกลายเป็นชนวนความขัดแย้งในระยะยาวได้ วิธีคุยกันเรื่องเงินให้เวิร์ก เหมียวแนะนำให้เริ่มด้วย 4 Step เคลียร์ใจเรื่องการเงินกับชีวิตคู่นี้เลย เพื่อลดโอกาสการเกิดปัญหาเรื่องเงินในครอบครัวระยะยาว

1. เปิดประเด็นแบบใจเย็น
   หลีกเลี่ยงการใช้อารมณ์ ไม่ตำหนิซึ่งกันและกัน คุยกันด้วยเป้าหมาย "อยากหาทางแก้ไปด้วยกัน"

2. รับฟังอีกฝั่งให้ครบ
   ให้แต่ละฝ่ายได้เล่าความคิด ความกังวล และเป้าหมายทางการเงินของตัวเองอย่างเต็มที่

3. ช่วยกันแก้ปัญหาเป็น "ทีม"
   มองว่าเป็นปัญหาของ "เรา" ไม่ใช่ของใครคนใดคนหนึ่ง แล้วช่วยกันวางแผนใช้จ่าย จัดการหนี้ หรือวางงบประมาณ

4. ติดตามผลด้วยกันสม่ำเสมอ
   คอยติดตามการใช้เงินทุกเดือน เช่น ใช้ตัวช่วยแอปบันทึกรายรับรายจ่ายอย่าง "เหมียวจด" เพื่อให้เห็นภาพรวมและปรับแผนทันทีถ้าเจอปัญหา

ลูกควรรู้เรื่องปัญหาการเงินในครอบครัวมั้ย?

เหมียวว่า การพูดคุยเรื่องเงินกับลูกถือเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างพื้นฐานทางการเงินที่ดี แต่ต้องเล่าอย่างพอดีและเหมาะสมกับช่วงวัย เพื่อให้น้องรู้จักความจริงโดยไม่รู้สึกกดดันเกินไป 

• ใช้คำง่าย ๆ และเล่าเท่าที่เหมาะกับวัย เช่น อธิบายว่า ค่าใช้จ่ายที่จำเป็นคืออะไร และทำไมเราถึงต้องเก็บออม โดยไม่ต้องลงรายละเอียดซับซ้อน

• ใช้เรื่องเงินเป็นโอกาสสอนทักษะแก้ปัญหา เช่น การจัดลำดับความสำคัญ ลดรายจ่าย หรือวางแผนปิดหนี้ทีละขั้นตอน

• สร้างวินัยและความเข้าใจร่วมกัน โดยการพูดคุยกับลูกเรื่องเงินจะช่วยให้น้องเห็นภาพรายรับรายจ่าย รู้เหตุผลเบื้องหลังการตัดสินใจ และช่วยพ่อแม่ประหยัดได้อีกด้วย

การเล่าเรื่องการเงินอย่างเหมาะสม ไม่เพียงช่วยให้ลูกเข้าใจสถานการณ์ครอบครัว แต่ยังปลูกฝังนิสัยการเงินที่ดีและทักษะแก้ปัญหาให้ติดตัวไปในระยะยาวด้วยนะ

สำหรับครอบครัวที่เคลียร์ปัญหาได้แล้ว ไม่ได้หมายความว่าปัญหาเรื่องเงินในครอบครัวจะได้รับการสะสางแล้วซักหน่อย พี่มนุษย์ต้องลงมือจัดการปัญหานี้ไม่ให้กลับมาเกิดขึ้นซ้ำอีกด้วยนะ แต่จะต้องทำอย่างไร เหมียวมีวิธี!

จัดการปัญหาการเงินในครอบครัวด้วย 8 วิธีอย่างได้ผล

เมื่อเปิดใจพูดคุยถึงปัญหาการเงินจนได้รู้ว่า การเงินเริ่มทำให้ความสัมพันธ์ในครอบครัวบาดหมาง 8 วิธีจัดการปัญหาเรื่องเงินในครอบครัวเหล่านี้ จะช่วยให้พี่มนุษย์แก้ปัญหาได้ตั้งแต่เริ่มมีสัญญาณการเงินสะดุด ก่อนที่ปัญหาจะบานปลายเกินควบคุม โดยมีวิธีการต่าง ๆ ก็คือ

1. ตั้งสติและยอมรับปัญหาให้ชัดเจน
   ยอมรับร่วมกันว่าตอนนี้มีปัญหาการเงินอยู่จริง ๆ เพื่อเตรียมตั้งต้นวางแผนแก้ไขไปในทิศทางเดียวกัน

2. รวบรวมข้อมูลการเงินทั้งหมด
   จดบันทึกรายรับรายจ่ายทั้งหมดอย่างละเอียด เช่น ใช้แอป "เหมียวจด" เพื่อให้เห็นภาพรวมการเงินที่แท้จริง

3. จัดลำดับความสำคัญของรายจ่าย
   แยกรายจ่ายจำเป็นกับรายจ่ายฟุ่มเฟือยออกจากกัน แล้วจัดลำดับว่าควรจ่ายอะไรก่อน-หลัง

4. วางแผนลดรายจ่ายฟุ่มเฟือย
   ตัดรายจ่ายที่ไม่จำเป็น เช่น ค่าบริการและค่าสมัครสมาชิกที่ไม่ได้ใช้ ค่าเที่ยวหรูหรา หรือค่าใช้จ่ายตามอารมณ์

5. เจรจาหนี้สินอย่างมีแผน
   ถ้ามีหนี้สิน ให้รวบรวมข้อมูลทั้งหมด แล้ววางแผนชำระหนี้ตามลำดับความสำคัญ หรือขอปรับโครงสร้างหนี้ถ้าจำเป็น

6. เพิ่มช่องทางรายได้เสริม
   มองหาโอกาสสร้างรายได้ใหม่ ๆ เช่น รับงานพิเศษ ขายของออนไลน์ หรือพัฒนาทักษะเพื่อเพิ่มรายได้ในงานหลัก

7. กันเงินออมฉุกเฉิน
   ค่อย ๆ กันเงินสำรองไว้อย่างน้อย 3-6 เท่าของรายจ่ายประจำ เพื่อช่วยรองรับทึกเหตุการณ์ไม่คาดฝันในอนาคตได้อย่างดี

8. วางระบบติดตามและปรับแผนสม่ำเสมอ
   กำหนดเวลาทบทวนแผนการเงินร่วมกันทุกเดือน ใช้เครื่องมือช่วยเช็กการเงินอย่าง "เหมียวจด" เพื่อดูผลลัพธ์และปรับแผนตามสถานการณ์

ปัญหาเรื่องเงินในครอบครัวอาจดูหนักในตอนเริ่มต้น แต่ถ้ากล้าที่จะเปิดใจและวางแผนร่วมกันตั้งแต่เนิ่น ๆ เหมียวเชื่อว่า พี่มนุษย์จะสามารถรับมือกับปัญหาด้านการเงินในชีวิตคู่ได้ และสถานการณ์ในบ้านจะค่อย ๆ ดีขึ้นได้อย่างเป็นแน่นอน

ทั้งหมดนี้ก็คือปัญหาเรื่องเงินในครอบครัวที่มักพบบ่อยในหลายบ้าน ถ้าอยากมีตัวช่วยแก้ปัญหาการเงินในครอบครัวที่ง่ายและสะดวก เหมียวแนะนำแอป "เหมียวจด" ที่สามารถสแกนสลิปโอนเงิน บันทึกรายรับ-รายจ่ายอัตโนมัติ ช่วยให้พี่มนุษย์ เห็นพฤติกรรมการใช้เงินในครอบครัวได้อย่างชัดเจนและแก้ปัญหาการเงินได้สะดวกขึ้น

• แค่เปิดแอปก็บันทึกรายการให้เลย ไม่ว่าจ่ายจากบัญชีธนาคารไหนก็จดได้

• สรุปค่าใช้จ่ายให้เห็นภาพรวม เช็กได้ว่าเสียเงินไปกับค่าใช้จ่ายอะไร

• จัดหมวดหมู่ค่าใช้จ่ายได้ เช่น ค่าอาหาร ค่าของใช้จำเป็น ค่าเดินทาง หรืออื่น ๆ

• สร้างแท็ก# เพื่อคุมงบตั้งแต่เรื่องเล็ก ๆ อย่าง #ของเล่นแมว ไปจนเรื่องใหญ่อย่าง #ต่อเติมบ้าน

• จ่ายเงินสดหรือบัตรเครดิต ก็จดเพิ่มเองได้ง่าย ๆ

• มีกราฟสรุปค่าใช้จ่าย เทียบข้ามเดือนได้ เห็นแนวโน้มการใช้เงินแบบชัด ๆ

แค่มีแอปเหมียวจดติดเครื่องไว้ ก็ช่วยให้พี่ ๆ ติดตามวางแผนการเงินและบริหารเงินได้ง่ายขึ้นเยอะ

เริ่มใช้เหมียวจด