รู้เคล็ดลับวางแผนการใช้จ่ายเพื่อชีวิตที่ดีขึ้น

พี่มนุษย์เจอปัญหาแบบนี้วนลูปมานานแค่ไหนแล้ว? ปัญหาที่ว่า ใช้จ่ายยังไงก็ไม่มีเงินเหลือสักที เงินเดือนออกปุ๊บต้องจ่ายค่าบัตรเครดิตเอย การผ่อนคอนโด ค่าโทรศัพท์ และค่าอื่น ๆ อีกมากมายปั๊บ พอมาเช็กเงินในบัญชีอีกทีก็เงินช็อต เหลือเงินในบัญชีไม่ถึงหลักพันแล้ว หากพี่ ๆ ยังปล่อยให้เป็นแบบนี้อยู่ล่ะก็ ระวังจะไม่มีเงินเก็บกันนะ

เพราะเหตุนี้เอง เหมียวจึงอยากชวนพี่ ๆ มาทำความรู้จักกับ “เคล็ดลับวางแผนการใช้จ่าย” เพื่อให้การใช้จ่ายของพี่ ๆ เปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้นกัน

คนทั่วไปใช้จ่ายกันแบบไหน?

อันดับแรก เหมียวจะพาพี่ ๆ ไปถอดรหัสนิสัยการใช้เงินของพี่มนุษย์เพื่อหาต้นเหตุที่ทำให้เงินหายวับแบบไม่รู้ตัวกันก่อน โดยสังเกตได้จากการใช้จ่ายตามไลฟ์สไตล์ที่แม้เวลาผ่านไปตั้งหลายปีแต่กลับไม่มีเงินเหลือเก็บในบัญชีเลย จากที่เหมียวได้สำรวจมาพบว่า พี่มนุษย์หลาย ๆ คนมักมีนิสัยการใช้จ่ายแบบนี้อยู่บ่อย ๆ ไม่ว่าจะเป็น

• ใช้เงินก่อนแล้วค่อยคิดทีหลัง

• ใช้เงินให้รางวัลตัวเองบ่อยครั้ง จนไม่ทันได้ระวังผลกระทบในระยะยาว

• ใช้จ่ายโดยไม่บันทึกรายได้-รายจ่ายเลยว่า แต่ละวันเงินหมดไปกับอะไร

• ไม่ได้วางแผนทางการเงิน ไม่ได้กำหนดงบประมาณของค่าใช้จ่ายแต่ละเดือน

• มีความเชื่อว่าใช้จ่ายก่อนแล้วค่อยออม เช่น เดือนนี้เงินเหลือเท่าไหร่ก็ออมเท่านั้น

• ใช้จ่ายมากกว่าที่หาเงินมาได้ แล้วรอเงินเดือนใหม่เพื่อจ่ายหนี้บัตรเครดิต

• ใช้ชีวิตตามกระแสสังคม อาจทำให้ต้องไล่ซื้อของต่าง ๆ จำนวนมากจนสุขภาพการเงินพัง

• เอาเงินไปลงทุนโดยที่ไม่มีความรู้พื้นฐานการเงินหรือความเข้าใจที่ถูกต้อง

• และนิสัยการใช้จ่ายอื่น ๆ ของพี่มนุษย์ที่ทำให้การเงินมีปัญหา

บางครั้งการใช้จ่ายแต่ละครั้ง อารมณ์ของพี่ ๆ อาจขึ้นมามีอิทธิพลต่อเรามากกว่าเหตุผล มีโอกาสที่จะใช้จ่ายเกินตัวโดยไม่ทันได้ตระหนักถึงความจำเป็น ความคุ้มค่า และเป้าหมายทางการเงินในอนาคตของตัวเอง เพราะฉะนั้น การใช้เงินอย่างมีสติ (Mindful Spending) จะเป็นตัวช่วยสำคัญที่จะเปลี่ยนพฤติกรรมใหม่ให้เป็นคนที่ใช้จ่ายอย่างรู้ตัว รู้คุณค่า และรู้ผลลัพธ์ในระยะยาวได้ โดยเริ่มต้นจากจุดเล็ก ๆ อย่างการวางแผนการใช้จ่ายของพี่ ๆ ก่อนก็ได้นะ

วางแผนการใช้จ่ายแบบไหนเรียกว่าดี

สิ่งที่พี่มนุษย์จะต้องมีก่อนวางแผนการใช้จ่ายให้ได้ประสิทธิภาพมากที่สุดก็คือ การสร้าง “แนวคิด” ซึ่งจะเป็นเหมือนเชื้อเพลิงที่ช่วยปลุกไฟให้พี่ ๆ มีความตั้งใจที่จะเปลี่ยนนิสัยการใช้จ่ายให้ดีขึ้นกว่าเดิมได้ไม่น้อยเลย เหมียวจะขอแนะนำให้พี่ ๆ มีแนวคิดวิธีใช้เงินอย่างมีสติเหล่านี้ซะก่อน

ตั้งเป้าก่อนซื้อสินค้าและบริการ

เพราะบางครั้งพี่ ๆ อาจโดนชักจูงจากโฆษณา ยี่ห้อ และราคาจนเผลอจ่ายเงินให้กับสินค้าหรือบริการที่ไม่จำเป็นในตอนนี้ได้

เก็บเงินซื้อของล่วงหน้า ดีกว่าผ่อนจ่ายแต่เสียดอกเบี้ย

การเก็บเงินล่วงหน้าก็จะช่วยให้มีเงินก้อนเพิ่มขึ้นโดยไม่กระทบกับเงินเก็บก้อนอื่น ๆ แถมยังลดความเสี่ยงจากดอกเบี้ยบัตรเครดิตได้อีกด้วย

ลดการกินข้าวนอกบ้านแล้วทำอาหารกินเอง

รู้หรือไม่ว่า การทำอาหารกินเองที่บ้านช่วยประหยัดค่าอาหารได้ตั้งเยอะเชียวนะ เพราะวัตถุดิบต่าง ๆ ที่ซื้อมาสามารถจัดสรรปันส่วนไว้ปรุงอาหารได้หลายสัปดาห์ เมื่อเทียบกับการซื้ออาหารกินทุกมื้อ

กำหนดงบประมาณก่อนจ่ายแต่ละสัปดาห์บ้าง

การมีแนวคิดนี้จะเป็นการช่วยพี่ ๆ หักห้ามใจไม่ให้ใช้จ่ายเกินงบประมาณที่ตั้งไว้ในแต่ละสัปดาห์หรือแต่ละเดือนก็ตาม ทำให้พี่ ๆ มีเงินเหลือเก็บได้ตามเป้าหมาย

บันทึกรายรับ-รายจ่ายทุกวันอย่างสม่ำเสมอ

เพื่อให้มองเห็นภาพของการใช้จ่ายได้ชัดขึ้น อีกทั้งยังสามารถวิเคราะห์ได้อีกด้วยว่าพี่ ๆ ใช้เงินไปกับอะไรไปเยอะ และควรลดการใช้จ่ายกับอะไรบ้าง

เมื่อพี่ ๆ ได้รู้จักและนำ 5 แนวคิดเหล่านี้ไปใช้ในการปรับวิธีใช้เงินของตัวเองแล้วนั้น ต่อไปเรามาวางแผนการใช้จ่ายกันต่อเลยดีกว่า ซึ่งวิธีที่เหมียวจะแนะนำพี่ ๆ ผ่านบทความนี้จะเป็นการวางแผนตามพีระมิดการเงินโดยจัดสรรปันส่วนเงินแบบ 50:30:20 ซึ่งมีหลักการในการแบ่งเงินจากรายได้ประจำเดือนง่าย ๆ ก็คือ

เหมียวเชื่อว่า ถ้าพี่ ๆ เพิ่มความคิดนิสัยคนรวย มีแนวคิดในการใช้จ่ายที่ดีประกอบกับการวางแผนก่อนใช้เงินรายเดือนหรือรายสัปดาห์ สุขภาพทางการเงินก็จะค่อย ๆ ดีขึ้นเรื่อย ๆ และเริ่มใช้จ่ายอย่างประหยัดมากขึ้น ถ้าพี่ ๆ อยากรู้ทริกในการใช้จ่ายล่ะก็ เดี๋ยวเหมียวจะเล่าให้ฟัง

Need กับ Want แยกยังไง?: วิธีใช้เงินอย่างมีสติ ไม่หลงเปย์เกินตัว

การแยก ความจำเป็น (Need) กับ ความต้องการ (Want) ออกจากกันได้ถือเป็นหัวใจหลักของวิธีใช้เงินอย่างมีสติเลย เพราะเมื่อเรารู้ว่าสิ่งไหนคือ “ต้องใช้” กับสิ่งไหนคือ “แค่อยากได้” จะช่วยให้เราควบคุมการใช้จ่ายได้ดีขึ้น

• ความจำเป็น (Need): สิ่งที่เราขาดไม่ได้ในชีวิตประจำวัน หรือส่งผลต่อสุขภาพ ความปลอดภัย และคุณภาพชีวิต เช่น อาหาร ค่าน้ำ-ไฟ หรือค่าเดินทางไปทำงาน

• ความต้องการ (Want): สิ่งที่อยากได้ แต่ไม่จำเป็นต้องมีก็ได้ เช่น เสื้อผ้าตามเทรนด์ กาแฟแก้วละร้อย หรือกล่องสุ่ม นั่นเอง

เหมียวบอกเลยว่า บางทีของที่เราอยากได้ก็เป็นของจำเป็น เช่น อยากได้รองเท้าวิ่งรุ่นล่าสุดที่เพิ่งออกใหม่ ประกอบกับคู่เดิมก็ใส่ไม่สบายแล้ว หรือทำให้เจ็บเท้าเวลาใส่วิ่ง อันนี้ก็ถือเป็นการใช้จ่ายตาม Need ได้ เนื่องจากรองเท้ามีผลต่อความปลอดภัยในการวิ่งออกกำลังกายของเรา

แล้วเราจะแยก Need ออกจาก Want ยังไง? วิธีง่ายๆ เลย คือ ลองถามตัวเองก่อนซื้อว่า:

• จะใช้สิ่งนี้ได้กี่ครั้ง?

• ถ้าไม่ได้ซื้อวันนี้ จะเดือดร้อนไหม?

• เรามีของคล้ายกันอยู่แล้วหรือเปล่า?

หากเป็นของไม่จำเป็น ให้เวลาตัวเองสัก 4-5 วันเพื่อทบทวน หรือ 1-2 เดือนถ้าเป็นของชิ้นใหญ่ หากยังอยากได้อยู่หลังจากนั้น ค่อยคิดอีกทีว่า จะใช้เงินกับ Want ตรงนี้มั้ย เพียงแค่เราชะลอความอยากในช่วงสั้น ๆ แบบนี้ ก็จะช่วยให้เราใช้เงินได้อย่างมีสติมากขึ้นแล้ว

เคล็ด(ไม่)ลับวิธีใช้จ่ายฉบับมนุษย์เงินเดือน

ทริกที่เหมียวจะบอกพี่ ๆ ต่อไปนี้ เป็นวิธีใช้เงินที่ช่วยลดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นให้น้อยลง และมีเงินเหลือเก็บมากขึ้น เหมาะกับพี่มนุษย์ที่เป็นมนุษย์เงินเดือนอย่างยิ่ง โดยทริกนี้จะมีทั้งหมด 3 ขั้นตอนด้วยกัน ได้แก่

1. บันทึกรายรับที่คาดว่าจะได้รับต่อเดือน

ขั้นตอนแรกของวิธีใช้เงินให้ฉลาด คือ พี่ต้องรู้ก่อนว่า ในเดือนนั้นจะมีรายรับเข้ามากี่บาท โดยจะต้องเขียนออกมาให้มากที่สุดก่อนจะรวมยอดรายรับออกมา เพื่อให้เห็นภาพของแหล่งรายได้และจำนวนเงินทั้งหมด

2. บันทึกรายจ่ายที่คาดว่าจะต้องจ่ายต่อเดือน

นอกจากรายรับแล้ว ขั้นตอนนี้พี่ ๆ ก็ต้องบันทึกรายจ่ายทั้งหมดในแต่ละเดือนด้วยนะ และต้องไม่ลืมรวมยอดให้เรียบร้อย เพื่อให้เห็นว่าพี่ ๆ ใช้จ่ายกับอะไรบ้าง และมีจำนวนเท่าไร

3. ทำแผนใช้เงินให้อยู่รอดถึงสิ้นเดือน

ขั้นตอนสุดท้าย ให้พี่มนุษย์เอายอดรวมของรายได้มาเปรียบเทียบกับของรายจ่าย ผลลัพธ์ที่ออกมานี่แหละ จะเป็นแนวทางให้พี่ ๆ สามารถปรับการใช้จ่ายของตัวเองได้ว่าควรลดอะไร หรือควรเพิ่มการใช้เงินอย่างไรเพื่อให้ชีวิตดีขึ้น กลายเป็น “แผนใช้เงิน” ที่สามารถมีเงินใช้จนถึงสิ้นเดือนนั่นเอง

ทริกนี้พี่ ๆ สามารถสร้างตารางในโปรแกรม Microsoft Excel หรือใช้แอปพลิเคชันเพื่อบันทึกรายรับ-รายจ่ายได้ตามความสะดวกเลย เช่น แอปเหมียวจดที่สามารถบันทึกค่าใช้จ่ายอัตโนมัติจากสลิปเงินในมือถือของพี่ ๆ

เลือกวิธีใช้เงินให้เป็น! ไม่ต้องอด แถมมีเงินเก็บได้ยันหลังเกษียณ

การใช้จ่ายอย่างประหยัดของพี่ ๆ แต่ละคนนั้น ไม่ได้มาจากการใช้สูตรที่ตายตัวเท่านั้น แต่มาจากการปรับสัดส่วนของการใช้จ่ายให้สอดคล้องกับอายุ อาชีพ และเป้าหมายของพี่ ๆ แต่ละคนต่างหาก เพราะฉะนั้น พี่ ๆ ต้องวางแผนและเลือกวิธีใช้เงินให้เป็นนะ

แล้วจะวิธีไหนที่เหมาะสมกับตัวเราล่ะ? เหมียวมีแนวทางการเลือกวิธีการใช้จ่ายตามอายุและอาชีพมาแนะนำกัน โดยใช้สูตร Fix-Fun-Future มาดูกันว่าของพี่ ๆ แต่ละคนจะเหมาะกับวิธี ใช้สูตรบริหารเงินแบบ ไหนกันบ้าง

1. วัยเริ่มทำงานที่อายุต่ำกว่า 25 ปี หรือ นักศึกษาฝึกงาน

• สูตร 60-30-10

  • Fix 60% ค่าเดินทาง-ที่พัก-มือถือ

  • Fun 30% กินเที่ยวได้ไม่รู้สึกผิด

  • Future 10% เริ่มสร้างกองทุนฉุกเฉิน

2. พนักงานเงินเดือน 25-35 ปี

• สูตร 50-30-20

• ลดสัดส่วนค่าใช้จ่ายจำเป็น และโฟกัสที่การออมเงินมากขึ้น

3. ฟรีแลนซ์ หรือ เจ้าของร้านที่มีอายุ 25-40 ปี

• สูตร 40-30-30

• ลดสัดส่วนค่าใช้จ่ายจำเป็น และเพิ่มสัดส่วนออมเงินให้มากขึ้น เพราะรายรับไม่แน่นอน

• สำรองฉุกเฉิน 6 เดือน & ทำประกันสุขภาพ-ประกันชดเชยรายได้แทนสวัสดิการบริษัท

4. ผู้มีครอบครัว เป็นเสาหลักของครอบครัว 35-50 ปี

• สูตร 55-20-25

• ลดค่าใช้จ่ายเพื่อเติมเต็มความสุขให้น้อยลง เพิ่มค่าใช้จ่ายจำเป็นให้มากขึ้น เพราะมีลูกที่ต้องดูแลเข้ามา อาจใช้เงินเพิ่มขึ้น

• ทำประกันชีวิตให้คู่สมรส/ลูก ลดความเสี่ยงอนาคต

5. ใกล้เกษียณ 50 + หรือเจ้าของกิจการรุ่นใหญ่

• สูตร 70-10-20

• ผู้สูงอายุจะใช้เงินเพื่อสร้างความสุขน้อยลง แต่จะมีค่าใช้จ่ายจำเป็นเพิ่มขึ้นมากเป็นพิเศษ

• เน้นการลงทุนในสินทรัพย์ที่มีเสี่ยงต่ำ เช่น พันธบัตร และ REITs

ต้องการตัวช่วยดูแลค่าใช้จ่าย ไว้ใจ “เหมียวจด”

การวางแผนการใช้จ่าย หรือรู้วิธีการประหยัดเงิน เป็นเรื่องสำคัญ เปรียบเสมือนเป็นเครื่องขัดเกลานิสัยการใช้เงินที่ทำให้เกิดหนี้สินล้นตัว โดยสามารถนำวิธีใช้จ่ายอย่างประหยัดไปใช้ให้เหมาะกับอายุและอาชีพของพี่ ๆ ได้ แต่ถ้าจะให้สุขภาพทางการเงินดียิ่งขึ้น ขอแนะนำ ‘เหมียวจด’ ซึ่งเป็นแอปรายรับรายจ่ายช่วยจดบันทึกค่าใช้จ่ายอัตโนมัติจากสลิปธนาคารที่อยู่ในอัลบั้ม

• เพิ่มรายการเองได้ หากเป็นการจ่ายด้วยเงินสดหรือบัตรเครดิต

• จดซ้ำอัตโนมัติได้สำหรับรายรับหรือรายจ่ายที่มีทุกเดือน

• จัดหมวดหมู่ค่าใช้จ่ายได้ เช่น เงินเดือนให้พ่อแม่ ค่าอาหาร ค่าเดินทาง ของใช้จำเป็น หรืออื่น ๆ

• สร้าง แท็ก# ให้การจ่าย ติดตามและคุมงบเฉพาะเรื่องได้เต็มที่ ไม่ว่าจะ #บุฟเฟต์, #ชานม หรือ #ของเล่นแมว

• มีกราฟสรุปเทียบข้ามเดือน รีวิวการใช้จ่าย และช่วยให้รู้จักนิสัยการใช้เงินของตัวเองมากขึ้น

แค่มีแอปเหมียวจดติดเครื่องไว้ ก็ช่วยให้พี่ ๆ ติดตามค่าใช้จ่ายและ มี แพ็กเกจ เหมียวจดเพื่อ วางแผนการเงินได้ง่ายขึ้นเยอะ

เริ่มใช้เหมียวจด