วิธีจดรายรับรายจ่าย สำหรับมือใหม่หัดจด

เหมียวเชื่อว่า พี่มนุษย์หลาย ๆ คนคงเคยลองจดรายรับรายจ่ายเพื่อวางแผนการเงินกันมาแล้ว แต่ต้องเจอกับปัญหาไม่มีเวลา ขี้เกียจ ลืมจด หรือไม่รู้จะเริ่มจดตรงไหนดี - ในบทความนี้ เหมียวมาพร้อมกับทางออก! บอกเลยว่า การทำบัญชีรายรับรายจ่ายจะเป็นเรื่องเล็กน้อย แค่เรารู้เทคนิคการจดที่ถูกต้อง และที่สำคัญ เราก็ยังมีเครื่องมืออย่าง แอปจดรายจ่ายอัตโนมัติ แอปติดเครื่องที่สามารถเข้ามาช่วยแบ่งเบาภาระการจดให้เราด้วย
ทำไมต้องจดรายรับรายจ่าย?
ก่อนไปเรียนรู้เทคนิคการจด เหมียวขอพาดูประโยชน์ของการทำรายรับรายจ่ายกันก่อน
ช่วยให้เห็นว่าจริง ๆ แล้วเงินเหลือมีเท่าไหร่
ทั้ง ๆ ที่มีเงินเข้าทุกเดือน แต่พอเข้าสิ้นเดือนก็เหมือนสิ้นใจทุกที โดยเฉพาะกับพี่ ๆ ที่ชินกับการจ่ายบัตรเครดิต การจดรายรับรายจ่ายจะช่วยให้เห็นว่า เรามีเงินเข้าเท่าไหร่ออกเท่าไหร่ ออกไปทางไหนบ้าง และสุดท้ายมีเงินเหลือจริง ๆ ต่อเดือนมีเท่าไหร่ ช่วยลดความเสี่ยงที่จะรูดบัตรเกินวงเงินโดยไม่รู้ตัวได้ด้วยนะ
ป้องกันภาวะเงินไหล
พี่มนุษย์หลายคนคงเคยเจอกับภาวะ “เงินไหล” ในสังคมไร้เงินสด จากการสั่งเดลิเวอรี่บ่อย ๆ ซื้อของในเกม หรือช้อปของ Sale ผ่านแอป การใช้จ่ายเล็ก ๆ น้อย ๆ แบบนี้มักทำให้เราเงินไหลโดยไม่รู้ตัว แต่พอเริ่มทำรายรับรายจ่าย เราจะเริ่ม “ระวัง” กับจ่ายแต่ละครั้งมากขึ้น โดยเมื่อเห็นเป็นตัวเลขว่า เดือนนึงเสียเงินจุกจิกไปเท่าไหร่ เราก็จะเริ่มมีเหตุผลกับการใช้เงินมากขึ้นเองโดยอัตโนมัติ
ช่วยออมแบบไม่ฝืนใจ
เหมียวเชื่อว่า การออม หรือการบริหารเงิน ที่ดีที่สุด คือ การเก็บทีละนิดแต่สม่ำเสมอ และบันทึกรายรับรายจ่ายจะช่วยให้เรารู้ว่าต้องแบ่งเก็บยังไงถึงจะไม่เงินช็อตและไม่ตึงเกินไป
พี่มนุษย์ที่อยากเริ่มออมใหม่ อาจจะลองแบ่ง 10% ของรายได้ทุกเดือนมาเป็นเงินเก็บดู หรือ ค่อย ๆ เก็บเงินตามเป้าหมายระยะสั้นอย่าง ทริปเที่ยวทะเลกับเพื่อนหรือเก็บเงินซื้อของขวัญให้แฟนก็ได้เหมือนกัน เพียงเริ่มจากสเต็ปง่าย ๆ แบบนี้ ก็จะช่วยให้พี่ ๆ ก็จะออมเก่งขึ้นได้แล้ว
แต่ที่สำคัญที่สุดเลย คือ การออมจะช่วยให้มีเงินสำรอง ทำให้พี่ ๆ รับมือกับเหตุการณ์ที่ต้องเสียเงินแบบไม่คาดคิดได้แบบไม่หวั่นไหว ไม่ว่าจะเป็นค่าหมอ-ค่ายาเวลาไม่สบาย หรือค่าซ่อมรถ
ทำให้วางแผนได้ง่ายขึ้น
พอรู้ตัวเลขรายรับรายจ่ายต่อเดือนแล้ว พี่ ๆ ก็จะสามารถคำนวณได้ว่าจะต้องบริหารเงินสดยังไงให้ถึงเป้าหมายที่มี ไม่ว่าจะเป็น วางแผนซื้อบ้านหลังแรก ออกรถ ซื้อคอนโด เปิดร้าน หรือไปเที่ยวต่างประเทศ หรือแม้แต่กับคนที่ไม่ชอบวางแผนระยะยาว เหมียวบอกเลยว่า พอเริ่มติดตามค่าใช้จ่ายได้แล้ว เราก็จะเริ่มสนุกกับมัน จนทำให้การเก็บเงินเฉย ๆ เปลี่ยนเป็นการเก็บอย่างมีเป้าหมายไปเลย

วิธีเริ่มทำรายรับรายจ่ายด้วยตัวเอง สำหรับมือใหม่หัดจด
1. เลือกวิธีจดที่เหมาะกับตัวเอง
เริ่มด้วยการเลือกวิธีจดเหมาะกับสไตล์ของเราที่สุดก่อน เช่น คนชอบเขียนอาจจะเลือกจดใส่สมุด คนที่อยู่กับคอมพิวเตอร์บ่อย ๆ อาจเลือกใช้ Excel หรือ คนที่ติดมือถืออาจจะจดใส่แอปโน้ตหรือใช้แอปจดรายรับรายจ่ายอัตโนมัติอย่าง แอปเหมียวจด
โดยสิ่งสำคัญ คือ เลือกวิธีที่ง่ายที่สุดสำหรับตัวเอง เพื่อให้จดได้อย่างต่อเนื่อง
2. จดรายจ่ายที่ต้องจ่ายประจำไว้ก่อน
ก่อนจะเริ่มจดรายจ่ายรายวัน ให้ใส่รายการที่ต้องจ่ายแน่นอนทุกเดือนลงไปก่อน เช่น ค่าเช่าบ้าน จ่ายค่าผ่อนคอนโดเดือนละเท่าไหร่ ค่าผ่อนรถ หรือค่าอินเทอร์เน็ต เพราะรายจ่ายเหล่านี้เป็นพื้นฐานที่เราควรกันงบไว้ก่อน หลังจากหักส่วนนี้ไปแล้ว ค่อยมาทบทวนว่า มีเงินเหลือใช้จริง ๆ เท่าไหร่

3. จดทุกครั้งที่จ่าย
ป้องกันปัญหาลืมจด ด้วยการสร้างนิสัย “จ่ายแล้วจดเลย” โดยไม่ต้องรอให้หมดวันก่อน เช่น ซื้อกาแฟแล้ว เปิดแอปจดเลย 50 บาท หรือใส่โน้ตไว้ก่อนแล้วค่อยอัปเดตรายการทีหลัง
4. แบ่งหมวดหมู่
จัดหมวดหมู่ค่าใช้จ่ายหลัก ๆ สัก 3-5 หมวด เช่น ค่าอาหาร ค่าเดินทาง ค่าของจำเป็นใช้ หรือค่าใช้จ่ายจุกจิก และแบ่งรายรับออกตามแหล่งที่มาของเงิน เช่น เงินเดือน รายได้เสริม หรือรายได้พิเศษ เพื่อให้ติดตามได้ว่าเงินเข้าทางไหนและออกไปทางไหนบ้าง
5. สรุปรายสัปดาห์และรายเดือน
เริ่มสรุปยอดรายสัปดาห์ แล้วดูว่า เราใช้เงินไปกับอะไรมากที่สุด มีส่วนไหนฟุ่มเฟือย และส่วนไหนตัดออกได้บ้าง วิธีนี้ช่วยปรับนิสัยการใช้เงินได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะกับพี่ ๆ มือใหม่หัดออม จากนั้นเมื่อหมดเดือนก็ค่อยทำสรุปรายเดือน เพื่อให้เห็นภาพรวมการเงินตัวเองอย่างชัดเจน
ทริกเล็ก ๆ ที่จะทำให้ขั้นตอนนี้ง่ายขึ้น ก็คือ กำหนดรอบเดือนตามวันที่เงินเดือนออก เพราะจะทำให้ติดตามได้ง่าย ๆ ว่า พอเงินเข้าแล้ว เราใช้เงินไปกับอะไร และเป็นสัดส่วนเท่าไหร่ของเงินเดือน
6. ตั้งเป้าหมายเล็ก ๆ ที่ทำได้จริง
การสร้างเป้าหมายเล็ก ๆ เช่น เดือนนี้จะเก็บเงินให้ได้ 10% ของรายได้ หรือจะลดค่าช้อปให้เหลือไม่เกิน 5,000 บาท จะช่วยให้เรามีแรงบันดาลใจติดตามการใช้จ่ายของตัวเองมากขึ้น และจะช่วยสร้างนิสัยการออมเพื่อเป้าหมายที่ใหญ่กว่าอนาคตด้วย อย่างผ่อนบ้านให้หมดเร็ว หรือซื้อรถคันแรก
เหมียวขอสรุปว่า การจดรายรับรายจ่าย ให้เหมาะกับค่าครองชีพในไทย ไม่ใช่เรื่องยากและไม่ต้องจำเป็นต้องเพอร์เฟกต์ แต่ขอแค่ “เริ่มทำ” แล้ว ”ทำต่อ” อย่างสม่ำเสมอก็พอแล้ว
ประเภทของค่าใช้จ่าย มีอะไรบ้าง
หลัก ๆ แล้วเราสามารถแบ่งค่าใช้จ่ายได้เป็น 3 ประเภท: ค่าใช้จ่ายคงที่ ค่าใช้จ่ายไม่แน่นอน และค่าใช้จ่ายเพื่อออม/ลงทุน ซึ่งการแบ่งประเภทแบบนี้สามารถ จะช่วยมือใหม่ที่หัดจดรายจ่ายแบ่งหมวดหมู่ค่าใช้จ่ายของตัวเองได้ง่ายขึ้น
ค่าใช้จ่ายคงที่ ได้แก่ ค่าใช้จ่ายประจำที่ต้องจ่ายเท่ากันทุกเดือน เช่น ค่าเช่าหรือค่าผ่อนบ้าน เบี้ยประกัน หรือค่าผ่อนสินค้า
ค่าใช้จ่ายไม่แน่นอน หรือ ค่าใช้จ่ายที่ยืดหยุ่นตามไลฟ์สไตล์และไม่เท่ากันในแต่ละเดือน เช่น ค่าอาหาร ค่าน้ำ-ค่าไฟ หรือค่ารักษาพยาบาล ซึ่งค่าใช้จ่ายประเภทนี้บางเดือนอาจเบา แต่บางเดือนก็อาจจะหนัก ควรวางแผนให้ดีเพื่อไม่ให้กระทบส่วนอื่น
ค่าใช้จ่ายเพื่อการออม/ลงทุน ก้อนนี้คือเงินสำหรับอนาคต ไม่ว่าจะเป็น เงินเก็บซื้อบ้านร่วมกับแฟน เงินเก็บไว้เรียนต่อ เงินซื้อกองทุน หรือเงินออมเพื่อเกษียณก่อนอายุ
โดยพี่ ๆ สามารถแบ่งหมวดหมู่รายจ่ายของตัวเองเป็น 3 ประเภทใหญ่ตามนี้เพื่อวางงบให้ตัวเองในแต่ละเดือน หรือจะแย่งหมวดหมู่ย่อยไปอีก เช่น ค่าใช้จ่ายคงที่แบ่งเป็น ค่าบ้าน, ค่าของใช้, เงินเดือนให้พ่อแม่ และค่าบริการรายเดือน ก็ได้

ทุ่นแรงจดด้วย แอป ‘เหมียวจด’
สำหรับพี่ ๆ ที่อยากเริ่มทำบัญชีรายรับรายจ่าย แต่ไม่รู้จะเริ่มตรงไหนดีหรือไม่มีเวลามานั่งจดเองต้องลอง ใช้ฟีเจอร์ เหมียวจด หรือ ดาวน์โหลดเหมียวจด มาไว้ติดเครื่องไว้เลย เพราะเหมียวจดเป็นแอปจดรายจ่ายจากสลิปโอนเงินที่อยู่ในอัลบั้มในเครื่อง และมีฟีเจอร์ติดตามค่าใช้จ่ายมากมาย
จดรายจ่ายจากสลิปโอนเงินอัตโนมัติ ไม่ว่าจะจ่ายจากบัญชีธนาคารไหนก็ไม่ตกหล่น
เพิ่มรายการเองได้ หากเป็นการจ่ายด้วยเงินสดหรือบัตรเครดิต
จัดหมวดหมู่ค่าใช้จ่ายได้ เช่น ค่าอาหาร ค่าเดินทาง หรือ ของใช้จำเป็น
สร้างแท็ก#ให้การจ่าย ไม่ว่าจะ #ให้แม่ #กาแฟ หรือ #เที่ยวญี่ปุ่น ก็ติดตามได้
มีกราฟสรุปเทียบข้ามเดือน ช่วยวิเคราะห์สัดส่วนการใช้เงินของตัวเอง
ไม่ว่าจะเป็นมือใหม่ที่ไม่เคยจดเลย หรือ คนที่จดอยู่แล้วแต่ต้องการวิธีทำบัญชีรายรับรายจ่ายให้ง่ายขึ้น หรือเก็บเงินให้อยู่หมัด เหมียวก็พร้อมเป็นตัวคู่หูคู่ใจ สู่อิสรภาพทางการเงิน ให้กับพี่แน่นอน
เรื่องราวที่เหมียวแนะนำ

ตั้งเป้าหมายปีใหม่ให้มีทิศทาง! เคล็ดลับสู่ความสำเร็จ (ทั้งชีวิตและการเงิน)
เรียนรู้วิธีตั้งเป้าหมายปีใหม่ หรือ New Year's resolution พร้อมเคล็ดลับวางแผนการเงินและชีวิตให้ชัดเจน มีทิศทาง และทำได้จริง

Active Income กับ Passive Income ต่างกันยังไง? แบบไหนเหมาะกับคุณ
รู้จักความต่างของ Active Income กับ Passive Income พร้อมตัวอย่างเข้าใจง่าย เหมาะกับคนเริ่มวางแผนการเงิน อ่านจบวางแผนรายได้ได้เลย!

ใช้ชีวิตแบบ PANK คืออะไร? เป็น 'น้าโปร' ที่หลานรักที่สุดดีไหม?
PANK คือ แนวคิดของสาววัย 30+ ยุคใหม่ที่ไม่ต้องมีลูกก็เติมเต็มชีวิตได้ มารู้จักไลฟ์สไตล์ที่ทั้งอิสระและมั่นคงทางการเงินกัน